Elke cultuur heeft zijn manier om met trauma om te gaan. In onze cultuur nemen we, als we ons slecht voelen, een pil of gaan we aan de drank. Desmond Tutu leerde ons dat samen zingen en/of dansen vaak net zo helend zijn.

Het bovenstaande hoorde ik Bessel van der Kolk zeggen in het programma Zomergasten naar aanleiding van een stukje uit de documantaire Children of the Light. Na de afschaffing van de apartheid richtte Nelson Mandela de Waarheidscommissies op. Onder leiding van Desmond Tutu konden slachtoffers van de apartheid in een veilige omgeving hun verhaal komen doen.

Soms werd het tijdens de zittingen ook Desmond Tutu te veel. Dan legde hij de zitting stil en ging met de mensen zingen en dansen. Hierdoor ontstond er weer ruimte, ruimte voor verwerking en vergeving, zelfs van de allergruwelijkste daden die een mens zich (eigenlijk niet) kan voorstellen. Van der Kolk legt uit dat het belangrijk is dat het slachtoffer ‘gezien en gehoord wordt’, een stem kan geven aan datgene dat stemloos is geworden. Want het stemloze zet zich vast in het lijf en verkrampt ons.
Zingen, en samen zingen in het bijzonder,  lucht op, verlicht en gaat voorbij aan het verhaal dat het hoofd er van heeft gemaakt. Het brengt je direct in contact met het tastbare gevoel van de emotie in het lichaam. Daar doet het dan zijn helende werk.

Stembevrijding ‘on a large scale’ dacht ik meteen. De stem wordt niet bevrijd maar de mens! Dít is wat we zo vaak zien gebeuren en terug horen van deelnemers aan onze activiteiten.
Op kleinere schaal, tijdens Zielsveel Zingen avonden en Knipkaartkoren geeft het energie en de wonderlijke ervaring van verbinding met de ander. En op grotere schaal, in onze workshops en cursus vinden deelnemers hun vrije stemgeluid en zet het heling in gang.